Co oznacza oznaczenie 5w30 na oleju? Wyjaśnienie parametrów
Oznaczenie 5W30 to klasa lepkości oleju silnikowego według normy SAE. Pierwsza część, czyli 5W, opisuje zachowanie oleju w niskich temperaturach, a liczba 30 określa jego lepkość w temperaturze roboczej silnika. Nie jest to oznaczenie jakości oleju ani informacja, że produkt pasuje do każdego samochodu.
Co oznacza 5W30?
Lepkość opisuje opór, jaki olej stawia podczas przepływu. Olej o niższej lepkości płynie łatwiej, natomiast olej o wyższej lepkości tworzy grubszy film smarny. Norma SAE porządkuje te właściwości w klasach zimowych i wysokotemperaturowych.
Jak czytać oznaczenie 5W30?
Symbol składa się z dwóch wartości oraz litery W. Każdy element mówi o innym zakresie pracy oleju:
- 5 – klasa lepkości w niskich temperaturach. Im niższa liczba przed literą W, tym łatwiej olej przepływa podczas zimnego rozruchu.
- W – skrót od angielskiego słowa „winter”, czyli „zima”. Nie oznacza temperatury wyrażonej w stopniach Celsjusza.
- 30 – klasa lepkości w wysokiej temperaturze, ustalana między innymi dla temperatury 100°C. Określa zachowanie oleju po rozgrzaniu silnika.
Klasa 5W pomaga olejowi szybko dotrzeć do elementów silnika po uruchomieniu w chłodzie. Z kolei wartość 30 oznacza kompromis między swobodnym przepływem oleju a utrzymaniem filmu smarnego podczas normalnej pracy jednostki napędowej. Nie należy jednak odczytywać tych liczb jako temperatur 5°C i 30°C.

Olej 5W30 jest olejem wielosezonowym, dlatego może pracować zarówno podczas zimnego startu, jak i po osiągnięciu przez silnik temperatury roboczej. Sama klasa lepkości nie mówi jednak, czy olej ma właściwy pakiet dodatków, niską zawartość popiołów ani aprobatę konkretnego producenta samochodu.
5W30 a 5W40 – jaka jest różnica?
Obie klasy mają oznaczenie 5W, więc ich klasyfikacja zimowa jest taka sama. Różnią się drugą wartością. Olej 5W40 jest bardziej lepki w wysokiej temperaturze niż 5W30 i zwykle tworzy grubszy film olejowy podczas dużego obciążenia.
| Parametr | 5W30 | 5W40 |
|---|---|---|
| Lepkość zimowa | 5W | 5W |
| Lepkość w temperaturze roboczej | Klasa 30, niższa lepkość na gorąco | Klasa 40, wyższa lepkość na gorąco |
| Typowe znaczenie eksploatacyjne | Mniejsze opory przepływu i często niższe zużycie paliwa, jeśli silnik jest do tego przystosowany | Grubszy film olejowy przy wysokiej temperaturze i obciążeniu |
Nie oznacza to, że 5W40 jest lepszy od 5W30. W nowoczesnym silniku zaprojektowanym do pracy z olejem 5W30 zastosowanie gęstszego oleju może zwiększyć opory przepływu i pogorszyć zgodność z układem smarowania. Z kolei w jednostce o większym zużyciu lub pracującej pod dużym obciążeniem producent może dopuszczać 5W40.
Jak dobrać olej do silnika?
Klasa lepkości jest tylko jednym z kryteriów. Przed zakupem sprawdź instrukcję obsługi, dokumentację serwisową albo oficjalne zalecenia dla konkretnego silnika. Producent może wymagać określonej lepkości oraz konkretnej normy jakościowej.
Przy wyborze zwróć uwagę na następujące informacje:
- klasę lepkości SAE, na przykład 5W30 lub 5W40,
- klasyfikację ACEA, która opisuje wymagania dla różnych typów silników i układów oczyszczania spalin,
- klasyfikację API, obejmującą między innymi kategorie dla silników benzynowych i wysokoprężnych,
- aprobatę producenta samochodu, na przykład określoną normę OEM dla danej marki i jednostki napędowej.
W samochodach z filtrem DPF lub GPF szczególne znaczenie ma zgodność oleju z wymaganiami układu oczyszczania spalin. Nie każdy olej 5W30 ma taki sam skład i nie każdy będzie właściwy dla silnika z filtrem cząstek stałych.
Nie dobieraj oleju wyłącznie na podstawie popularności oznaczenia, przebiegu auta albo opinii o konkretnej marce. Jeżeli instrukcja dopuszcza zarówno 5W30, jak i 5W40, wybór można odnieść do warunków pracy silnika. Gdy producent wskazuje tylko jedną klasę lub wymaga konkretnej aprobaty, te zalecenia mają pierwszeństwo.
5W30 oznacza więc lepkość zimową klasy 5W i lepkość wysokotemperaturową klasy 30. Aby olej rzeczywiście pasował do samochodu, musi jednak spełniać także wymagania jakościowe i aprobaty przewidziane dla konkretnego silnika.