W jakiej temperaturze zamarza olej napędowy?
Olej napędowy nie zamarza jak woda. W niskiej temperaturze wytrącają się z niego kryształki parafiny, które zagęszczają paliwo i zatykają przede wszystkim filtr paliwa. Dla zimowego ON najważniejszym parametrem jest CFPP, czyli temperatura blokowania zimnego filtra, zwykle wynosząca około –20°C.
Dlaczego olej napędowy „zamarza”?
W oleju napędowym znajdują się węglowodory parafinowe. Gdy temperatura spada, parafina zaczyna krystalizować. Paliwo najpierw mętnieje, potem gęstnieje, a wytrącone kryształki osadzają się na elementach układu paliwowego.
Pierwszym miejscem, w którym zwykle pojawia się problem, jest filtr paliwa. Jego kanaliki zatrzymują zanieczyszczenia oraz wodę, dlatego kryształki parafiny i ewentualny lód mogą szybko ograniczyć przepływ. Silnik nie otrzymuje wtedy wystarczającej ilości paliwa, mimo że w zbiorniku nadal znajduje się ciecz.
Co oznacza parametr CFPP?
CFPP to skrót od angielskiego Cold Filter Plugging Point, czyli temperatura blokowania zimnego filtra. Parametr określa najniższą temperaturę, przy której paliwo przechodzi przez badany filtr w określonych warunkach. Nie jest to temperatura całkowitego zamarznięcia oleju napędowego, lecz praktyczna granica jego przepływu przez układ.
Wartość CFPP zależy od składu paliwa, zastosowanych dodatków, jakości filtra, obecności wody oraz konstrukcji samochodu. Dlatego podana temperatura nie daje gwarancji, że każdy pojazd uruchomi się dokładnie przy tej samej wartości.
| Rodzaj paliwa | Orientacyjna temperatura CFPP | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Letni olej napędowy | około 0°C | Przeznaczony do cieplejszych warunków, szybciej pojawia się w nim parafina. |
| Przejściowy olej napędowy | około –10°C | Stosowany w okresach, gdy występują umiarkowane spadki temperatury. |
| Zimowy olej napędowy | zwykle około –20°C | Ma dodatki poprawiające odporność na krystalizację parafiny. |
| Arktyczny olej napędowy | około –30°C do –40°C | Przeznaczony na silne mrozy. Dokładna wartość zależy od specyfikacji paliwa. |
Wymagania dotyczące jakości oleju napędowego wynikają z norm paliwowych, między innymi PN-EN 590. W praktyce paliwo dostępne na stacji może mieć parametry lepsze od minimalnych wymagań, ale zawsze trzeba sprawdzić informacje producenta. Sam napis „premium” nie musi oznaczać arktycznej odmiany ON.
Jak rozpoznać zżelowane paliwo?
Objawy mogą przypominać awarię akumulatora, świec żarowych albo układu wtryskowego. Jeżeli rozrusznik pracuje prawidłowo, warto zwrócić uwagę na następujące sygnały:
- Silnik kręci, ale nie podejmuje pracy.
- Silnik uruchamia się i po chwili gaśnie.
- Samochód szarpie podczas jazdy albo traci moc.
- Po naciśnięciu pedału gazu nie pojawia się oczekiwana reakcja.
Przyczyną może być także woda zamarznięta w filtrze, niesprawne świece żarowe lub słaby akumulator. Objawy trzeba więc oceniać razem z temperaturą, rodzajem zatankowanego paliwa i stanem filtra.
Co zrobić, gdy paliwo już zżelowało?
Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest podniesienie temperatury całego samochodu, a nie tylko jednego elementu. Postępowanie może wyglądać tak:
- Odstaw samochód do ogrzewanego garażu lub zleć jego odholowanie do warsztatu.
- Pozostaw pojazd na kilka godzin, aby parafina mogła ponownie przejść do ciekłej fazy.
- Sprawdź filtr paliwa, a w razie potrzeby wymień go na nowy.
- Jeśli silnik nadal nie odpala, zleć kontrolę przewodów, układu zasilania i wtryskiwaczy.
Depresator dolany po zżelowaniu paliwa nie rozpuści skutecznie już powstałych kryształków parafiny. Preparat działa przede wszystkim profilaktycznie, gdy zostanie wymieszany z paliwem przed rozpoczęciem krystalizacji. Po ogrzaniu układu może wspomóc dalszą ochronę, ale nie zastąpi usunięcia zatoru.
Nie polewaj filtra wrzątkiem, nie używaj opalarki i nie podgrzewaj paliwa w kanistrze. Takie metody mogą stopić plastikowe elementy, uszkodzić filtr albo doprowadzić do zapłonu paliwa. Nie dolewaj też benzyny do oleju napędowego. W nowoczesnych silnikach Diesla może to pogorszyć smarowanie i doprowadzić do kosztownego uszkodzenia układu wtryskowego.
Jak zapobiegać problemom zimą?
Profilaktyka kosztuje znacznie mniej niż naprawa pompy wysokiego ciśnienia lub wtryskiwaczy. Przed nadejściem mrozów zastosuj kilka prostych działań:
- Wymień filtr paliwa zgodnie z zaleceniami producenta, najlepiej przed sezonem zimowym.
- Tankuj paliwo zimowe, a przy silnych mrozach wybierz olej arktyczny o potwierdzonym parametrze CFPP.
- Dodaj depresator przed wystąpieniem mrozu i zgodnie z dawkowaniem podanym na opakowaniu.
- Nie jeździj stale na rezerwie, ponieważ większa ilość wolnego miejsca w zbiorniku sprzyja skraplaniu wilgoci.
- Jeśli filtr ma odstojnik wody, kontroluj go i opróżniaj zgodnie z instrukcją pojazdu.
Przy temperaturach niższych niż około –20°C zwykłe paliwo zimowe może już nie wystarczyć. Wtedy znaczenie mają także stan filtra, obecność wody, konstrukcja układu oraz ewentualny podgrzewacz paliwa. Gdy samochód nie uruchamia się nawet po ogrzaniu w garażu, dalsze próby rozruchu lepiej zastąpić diagnostyką warsztatową.
Najkrócej mówiąc, olej napędowy nie ma jednej temperatury „zamarzania” jak woda. Dla kierowcy ważniejsza jest temperatura CFPP, przy której parafina może zablokować filtr. Zimowe paliwo, świeży filtr i depresator zastosowany z wyprzedzeniem zwykle chronią układ znacznie lepiej niż próby ratowania już zżelowanego paliwa.
