Jak sprawdzić czy akumulator ma zwarcie?
Gwałtowny spadek napięcia, szybkie samorozładowanie i brak reakcji na ładowanie mogą wskazywać na zwarcie wewnętrzne akumulatora. Aby je potwierdzić, odłącz akumulator od instalacji samochodu i sprawdź jego napięcie oraz zachowanie w czasie. Zwarcie wewnętrzne jest zwykle trwałą awarią, a nie zwykłym rozładowaniem.
Zwarcie akumulatora a upływ prądu – jak je odróżnić?
Zwarcie wewnętrzne powstaje w wyniku uszkodzenia elementów znajdujących się wewnątrz akumulatora. Taki akumulator może szybko tracić napięcie nawet po odłączeniu obu klem. Z kolei upływ prądu dotyczy instalacji samochodu. W tym przypadku akumulator może zachowywać napięcie po odłączeniu od auta, ale rozładowuje się, gdy pozostaje z nim połączony.
| Objaw | Zwarcie wewnętrzne | Upływ prądu w instalacji |
|---|---|---|
| Napięcie po odłączeniu od auta | Spada szybko albo nie utrzymuje się po naładowaniu | Przez pewien czas pozostaje prawidłowe |
| Samorozładowanie | Występuje także poza samochodem | Pojawia się głównie po podłączeniu do instalacji |
| Reakcja na ładowanie | Akumulator nie przyjmuje ładunku lub szybko go traci | Akumulator może ładować się prawidłowo |
| Temperatura obudowy | Może się nadmiernie nagrzewać | Zwykle nie rośnie z powodu samego upływu |
Jeżeli obudowa akumulatora wyraźnie się nagrzewa, pojawia się zapach elektrolitu albo widoczne odkształcenie, przerwij ładowanie i odłącz urządzenie od źródła zasilania.
Nie otwieraj obudowy i nie próbuj naprawiać akumulatora ze zwarciem. Nagrzewanie może oznaczać ryzyko oparzenia, wycieku elektrolitu, pożaru, a w określonych warunkach także wybuchu gazów powstających podczas ładowania.
Jak przygotować pomiar?
Do podstawowej diagnostyki wystarczy prosty multimetr z pomiarem napięcia stałego. Przed rozpoczęciem wyłącz silnik i wszystkie odbiorniki prądu. Następnie odłącz akumulator od samochodu, zdejmując najpierw klemę ujemną, a później dodatnią. Pomiar na odłączonym akumulatorze pozwala wykluczyć wpływ instalacji auta.
Przygotuj następujące wyposażenie:
- Multimetr ustawiony na pomiar napięcia stałego DC.
- Rękawice i okulary ochronne.
- Klucz do odłączenia klem.
- Dobrze wentylowane miejsce pracy, z dala od ognia i źródeł iskier.
Zakres pomiaru ustaw zwykle na 20 V. Czerwoną sondę przyłóż do bieguna dodatniego, a czarną do ujemnego. Nie ustawiaj miernika na pomiar prądu podczas sprawdzania napięcia i nie dopuszczaj do zetknięcia sond.
Jak sprawdzić, czy akumulator ma zwarcie?
Najpierw wykonaj pomiar napięcia spoczynkowego, a później obserwuj, czy akumulator utrzymuje wynik po odłączeniu od samochodu. Procedura wygląda następująco:
- Naładuj akumulator odpowiednim prostownikiem, ale nie ładuj go, jeśli obudowa się nagrzewa, jest spuchnięta lub uszkodzona.
- Po zakończeniu ładowania odczekaj kilka godzin, aby napięcie się ustabilizowało.
- Zmierz napięcie między biegunami. Naładowany akumulator kwasowo-ołowiowy zwykle pokazuje około 12,5–12,8 V.
- Zapisz wynik i pozostaw akumulator odłączony od auta na około 12 godzin.
- Powtórz pomiar. Gwałtowny spadek napięcia bez podłączonego odbiornika wskazuje na silne samorozładowanie i możliwe zwarcie wewnętrzne.
Pojedynczy wynik poniżej 12,4 V nie potwierdza jeszcze zwarcia. Może oznaczać zwykłe niedoładowanie. Jeżeli po naładowaniu i kilku godzinach odpoczynku napięcie nadal szybko spada, podejrzenie uszkodzenia jest znacznie większe. Tak zwane „miękkie” zwarcie może ujawniać się dopiero przy większym obciążeniu, dlatego potrzebny jest także test podczas rozruchu.
Podczas tego testu sondy pozostają przyłożone do biegunów, a druga osoba uruchamia silnik:
- Ustaw multimetr na pomiar napięcia stałego i podłącz go prawidłowo do akumulatora.
- Obserwuj najniższy odczyt w chwili pracy rozrusznika.
- Porównaj wynik z napięciem spoczynkowym i objawami występującymi podczas rozruchu.
- Jeśli napięcie spada bardzo nisko, a akumulator szybko traci ładunek po ponownym naładowaniu, zleć test obciążeniowy lub wymień akumulator.
Wartość spadająca poniżej około 9 V świadczy o problemie z akumulatorem, choć dokładna interpretacja zależy między innymi od temperatury, typu silnika i stanu naładowania. Sam test rozruchu nie odróżnia zawsze zwarcia od silnego zużycia, dlatego trzeba zestawić go z obserwacją napięcia po odłączeniu od auta.
Jak sprawdzić, czy winna jest instalacja samochodu?
Jeżeli odłączony akumulator utrzymuje napięcie, sprawdź pobór prądu w samochodzie. Multimetr musi zostać wpięty szeregowo między klemę a biegun akumulatora, a nie przyłożony równolegle jak przy pomiarze napięcia.
- Wyłącz zapłon, światła i wszystkie odbiorniki, a następnie zamknij samochód lub odczekaj, aż moduły przejdą w stan uśpienia.
- Ustaw przewód miernika w gnieździe pomiaru prądu i wybierz najwyższy bezpieczny zakres.
- Odłącz klemę ujemną i włącz multimetr szeregowo między klemę a biegun akumulatora.
- Odczytaj pobór po uśpieniu elektroniki. Wartości wyraźnie przekraczające około 50–100 mA mogą wskazywać na upływ, zależnie od wyposażenia auta.
Nie włączaj zapłonu ani rozrusznika, gdy miernik jest podłączony w ten sposób. Prąd rozrusznika może uszkodzić miernik albo jego bezpiecznik. Jeśli pobór jest zbyt duży, mechanik może kolejno odłączać bezpieczniki i moduły, aby znaleźć obwód odpowiedzialny za rozładowywanie akumulatora.
Co zrobić po potwierdzeniu zwarcia?
Akumulator ze zwarciem wewnętrznym nie podlega naprawie domowej. Nie próbuj usuwać usterki przez otwieranie obudowy ani wielokrotne ładowanie. Jeśli pomiary są jednoznaczne, akumulator trzeba wymienić i oddać w punkcie zbiórki zużytych akumulatorów.
Do warsztatu warto pojechać, gdy akumulator jest nowy i może podlegać gwarancji, wyniki pomiarów są niejednoznaczne albo problem może dotyczyć także alternatora. Prawidłowe napięcie ładowania jest zwykle sprawdzane przy pracującym silniku, ale jego wartość zależy od konstrukcji układu ładowania.