Jak sprawdzić, czy silnik jest przegrzany?

Jeśli wskazówka temperatury wchodzi na czerwone pole albo spod maski wydobywa się para, potraktuj sytuację jako awaryjną. Zjedź w bezpieczne miejsce, wyłącz klimatyzację i włącz ogrzewanie na maksimum. Przy parze lub czerwonym polu wyłącz silnik. Nie odkręcaj korka chłodnicy ani zbiorniczka wyrównawczego na gorąco.

Jak rozpoznać przegrzanie silnika?

Przegrzanie nie zawsze pojawia się nagle. Układ chłodzenia może wcześniej sygnalizować problem, dlatego nie ignoruj nawet pozornie łagodnych objawów:

• Wskazówka temperatury zbliża się do czerwonego pola lub zapala się kontrolka ostrzegawcza.
• Spod maski wydobywa się para albo dym, co może wskazywać na wrzenie lub wyciek płynu chłodniczego.
• Pojawia się charakterystyczny zapach płynu chłodniczego albo spalenizny.
• Silnik traci moc, szczególnie podczas jazdy pod górę lub w korku.
• Jednostka pracuje nierówno, stuka albo wydaje inne nietypowe dźwięki.

Za przegrzewanie może odpowiadać nieszczelność układu chłodzenia, zbyt niski poziom płynu, awaria pompy wody, termostatu, wentylatora lub chłodnicy. Przyczyny nie da się jednak pewnie ustalić na poboczu. Najpierw trzeba ograniczyć ryzyko uszkodzenia silnika.

Co zrobić krok po kroku?

1. Zredukuj obciążenie silnika. Wyłącz klimatyzację, ogranicz obroty i unikaj gwałtownego przyspieszania. Włącz ogrzewanie kabiny na maksimum, z najwyższą siłą nawiewu. Nagrzewnica odbiera część ciepła z układu chłodzenia, choć w kabinie zrobi się niekomfortowo.
2. Zjedź w bezpieczne miejsce. Wybierz parking, zatokę, MOP albo szerokie pobocze z dala od ruchu. Włącz światła awaryjne i nie zatrzymuj samochodu na suchej trawie lub przy krzakach, jeśli spod maski wydobywa się bardzo dużo ciepła.
3. Oceń objawy. Jeżeli wskazówka jest w czerwonym polu, pojawia się para, silnik pracuje nierówno albo słychać stukanie, wyłącz zapłon natychmiast. Gdy temperatura dopiero rośnie, ale nie ma pary ani innych alarmujących symptomów, można przez krótki czas pozostawić silnik na biegu jałowym z ogrzewaniem na maksimum i obserwować wskaźnik.
4. Otwórz maskę tylko dla wentylacji. Nie dotykaj przewodów, chłodnicy ani innych elementów, ponieważ mogą być bardzo gorące. Samochód pozostaw do ostygnięcia.
5. Nie otwieraj gorącego układu chłodzenia. Odkręcenie korka chłodnicy lub zbiorniczka wyrównawczego może spowodować gwałtowne uwolnienie pary i wrzącego płynu, a w konsekwencji poważne oparzenia.
6. Po ostygnięciu sprawdź poziom płynu. Zobacz, czy w zbiorniczku wyrównawczym poziom znajduje się między oznaczeniami MIN i MAX oraz czy pod samochodem nie ma świeżych wycieków. Nie dolewaj zimnej wody do bardzo gorącego silnika. Jeśli poziom jest niski, dalsze postępowanie zależy od instrukcji pojazdu i rzeczywistego stanu układu.

Ostrzeżenie: nigdy nie odkręcaj korka chłodnicy ani korka zbiorniczka wyrównawczego, gdy silnik jest gorący. Ciśnienie w układzie może wyrzucić płyn lub parę na twarz i dłonie. Samo otwarcie maski nie oznacza, że układ chłodzenia jest bezpieczny do dotykania.

Co zrobić w konkretnej sytuacji?

Czy można jechać dalej?

Dalsza jazda jest ryzykowna, gdy temperatura ponownie rośnie, spod maski wydobywa się para, widać wyciek albo silnik pracuje nierówno. Laweta będzie potrzebna także wtedy, gdy po ostygnięciu nie da się ustalić przyczyny lub wentylator chłodnicy nie uruchamia się mimo wysokiej temperatury.

Jazda z przegrzanym silnikiem może doprowadzić do utraty właściwości smarnych oleju, uszkodzenia uszczelki pod głowicą, odkształcenia głowicy, pęknięcia bloku, a nawet zatarcia silnika. To, że samochód po kilku minutach ponownie odpala, nie oznacza, że usterka zniknęła.

Jeżeli temperatura po ostygnięciu wróciła do normy, nie ma wycieku, silnik pracuje równo, a wskaźnik pozostaje stabilny, można wyjątkowo dojechać bardzo spokojnie do najbliższego serwisu. Jedź bez wysokich obrotów, unikaj korków i długich podjazdów, utrzymuj ogrzewanie na maksimum oraz stale obserwuj temperaturę. Gdy pojawi się kolejny sygnał ostrzegawczy, natychmiast przerwij jazdę.